Έντονη ντροπή, δυσφορία, δυσανασχέτηση προκαλούν τα σπυράκια, ιδίως όταν εμφανίζονται γύρω από το στόμα, το σημείο του προσώπου που συμβολίζει την επικοινωνία, την έκφραση, και την αισθησιακή επαφή. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων δεν καθορίζει τον βαθμό της συναισθηματικής επιβάρυνσης, αλλά πάντα επηρεάζει την ευεξία των πασχόντων.
Οι γυναίκες βιώνουν πιο έντονα τις ψυχολογικές επιπτώσεις της νόσου, αφού η εμφάνισή τους επηρεάζει την επαγγελματική και προσωπική τους ζωή περισσότερο από των ανδρών. Σε βάθος χρόνου, εάν δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, η ακμή επηρεάζει η αυτοπεποίθησή τους και είναι πιθανόν οι ασθενείς να βιώσουν ακόμα και κατάθλιψη.
«Πρόκειται για μια πάθηση που συνήθως εμφανίζεται σε περιόδους ή ηλικίες με έντονες ορμονικές διακυμάνσεις. Στην περιστοματική ακμή, ρόλο παίζουν διάφοροι παράγοντες, όπως ορμόνες, ερεθισμοί ή συνήθειες», εξηγεί ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.
Στις περισσότερες περιπτώσεις απλές καθημερινές συνήθειες είναι οι κυριότερες αιτίες. Συχνά ενοχοποιούνται προϊόντα που δεν επιτρέπουν στο δέρμα να αναπνέει, όπως make up, lip gloss και ορισμένα αντηλιακά. Η χρήση αυτών των προϊόντων συμβάλλει στη διαμόρφωση των αυξημένων ποσοστών εμφάνισης της πάθησης που έχουν οι γυναίκες συγκριτικά με τους άνδρες (1:4-5).
Εκτός από την εφηβεία κατά την οποία και τα δύο φύλα βιώνουν ορμονικές διακυμάνσεις, οι γυναίκες διανύουν περισσότερες περιόδους με έντονες αυξομειώσεις (έμμηνος ρύση, εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση) και επομένως είναι πιθανότερο να εμφανίσουν ακμή γύρω από το στόμα. Τα αντισυλληπτικά επίσης αποτελούν παράγοντα κινδύνου, καθώς αυξάνουν την παραγωγή σμήγματος, και ευνοούν τον πολλαπλασιασμό ενός βακτηρίου του δέρματος που ονομάζεται Propionibacterium acnes, το οποίο προκαλεί φλεγμονή και τελικά ακμή. Σε αύξηση της παραγωγής ορμονών και τελικά σμήγματος μπορεί να οδηγήσει και το στρες.
Σπυράκια γύρω από το στόμα μπορεί να προκύψουν από τη χρήση οδοντιατρικών προϊόντων που στη σύνθεσή τους περιλαμβάνεται το φθόριο ή άλλα “σκληρά” συστατικά.
Συχνές αιτίες περιστοματικής ακμής είναι επίσης η επαφή οποιουδήποτε αντικειμένου στο δέρμα που δεν είναι απολύτως καθαρό. Εκτός από τα χέρια, βρώμικες μαξιλαροθήκες, γιακάδες πουκαμίσου, πουλόβερ ή μπουφάν, μαλλιά με αφρούς χτενίσματος, κεριά και πηλούς μορφοποίησης, ιμάντες συγκράτησης κράνους, αλλά και τηλέφωνα (που φιλοξενούν περισσότερα μικρόβια και από τη λεκάνη της τουαλέτας) αποτελούν τον λόγο εμφάνισης σπυριών γύρω από το στόμα, στο πηγούνι και τη γνάθο.
Σημαντικός παράγοντας εμφάνισης ακμής είναι και η διατροφή, όπως επίσης ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές.
Τα σπυράκια που εμφανίζονται γύρω από το στόμα μπορεί να είναι μη- φλεγμονώδη (φαγέσωρες) ή φλεγμονώδη (βλατίδες, φλύκταινες, κύστες, οζίδια). Οι βλατίδες έχουν ερυθρό χρώμα και δεν περιέχουν πύον, ενώ οι φλύκταινες λευκό έως κίτρινο χρώμα, με πύον. Όταν οι γυναίκες μπαίνουν στην κλιμακτήριο έχουν περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης οζώδους ή κυστικής ακμής.
Μετά την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων μπορεί να δημιουργηθούν σκούρα σημάδια και ουλές. Για την αποφυγή τους, η θεραπεία καλό είναι να ξεκινάει το δυνατόν συντομότερο. Από την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας, συστήνεται η αναζήτηση ιατρικής συμβουλής όταν συντρέχουν 6 από τα εξής:
- Όταν τα συμπτώματα ξεκινούν πριν από τα 11
- Όταν δεν υποχωρούν παρά τη φροντίδα του δέρματος
- Όταν η πάθηση επανεμφανίζεται
- Όταν τα σπυράκια πονάνε
- Όταν η ακμή γίνεται χρόνια
- Όταν ο ασθενής προσπαθεί να κρύψει το δερματικό πρόβλημά του
- Όταν εξαιτίας της περιστοματικής ακμής εμφανίζει ψυχολογικά προβλήματα
- Όταν παρουσιάζει έξαρση της ακμής εντός 6 μηνών από τη λήψη φαρμάκων
- Όταν εμφανιστούν εξογκώματα παρόμοια με σπυράκια σε ασυνήθιστες περιοχές
- Όταν εμφανίζει ουλές αφού υποχωρήσουν τα σπυράκια
- Όταν η ακμή στην πλάτη και το στήθος επιμένει μετά τη θεραπεία του προσώπου.
Με την προσεκτική κλινική εξέταση και την εύρεση της αιτίας πρόκλησης της περιστοματικής ακμής, ο δερματολόγος μπορεί να καταρτίσει ένα πλάνο θεραπείας αποκλειστικά για τον ασθενή του, να προτείνει τα ενδεδειγμένα φάρμακα και άλλα προϊόντα περιποίησης του δέρματος ώστε ο ασθενής να απαλλαγεί γρηγορότερα από τα συμπτώματα.
Η δράση των προϊόντων αυτών στοχεύει αφενός στον καθαρισμό του δέρματος και των πόρων, και αφετέρου στη θεραπεία των συμπτωμάτων με τοπικές ή συστηματικές φαρμακευτικές αγωγές, χημικά peeling, φωτοθεραπείες ή φωτοδυναμικές θεραπείες. Το ενέσιμο κολλαγόνο, η μηχανική δερμοαπόξεση και τα επεμβατικά ή μη επεμβατικά λέιζερ προσφέρουν εξαιρετικά αποτελέσματα.
«Οι ασθενείς πρέπει να έχουν υπομονή και να είναι προσηλωμένοι στις οδηγίες του γιατρού τους, καθώς πρόκειται για μια υποτροπιάζουσα πάθηση.
Παράλληλα θα πρέπει να επιλέγουν καλλυντικά που επιτρέπουν στο δέρμα να αναπνέει, να το καθαρίζουν προσεκτικά χωρίς να αφήνουν υπολείμματα ρύπων και μακιγιάζ, να σκουπίζουν την περιστοματική περιοχή μετά το φαγητό, να φορούν καθαρά ρούχα, να σκουπίζονται με καθαρές πετσέτες, να κοιμούνται σε καθαρά κλινοσκεπάσματα να προσέχουν τη διατροφή τους και κάθε άλλον παράγοντα που προκαλεί εξάρσεις της ακμής. Στους άνδρες συστήνεται επίσης να αλλάζουν συχνά τα ξυραφάκια ξυρίσματος», καταλήγει ο δρ Στάμου.
by 