Πώς να προστατεύσετε τα παιδιά από τα εγκαύματα

Ζεστά ροφήματα, καυτό νερό στο ντους, συσκευές θέρμανσης και οικιακές συσκευές, κεριά, αναπτήρες, τζάκι, αποτελούν τις συχνότερες αιτίες εγκαυμάτων των παιδιών έως 14 ετών στο σπίτι. Παρότι η πλειονότητά τους είναι ήπιας μορφής και θεραπεύονται αμέσως, το ποσοστό εκείνων που είναι σοβαρά ή ακόμα και απειλητικά για τη ζωή είναι υψηλό και πρέπει να μειωθεί. Ο μοναδικός τρόπος είναι η πρόληψη και η ταχύτατη αντίδραση όταν συμβούν, προκειμένου να αποφευχθεί η ανάγκη νοσηλείας, παρατεταμένης θεραπείας ή μεταμόσχευσης.

Όπως μας εξηγεί ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου, τα παιδιά είναι πιο εύκολο να καούν γιατί το δέρμα τους είναι πολύ λεπτότερο από των ενηλίκων. Επομένως, ένα έγκαυμα μπορεί να προκύψει από την επαφή με ένα ζεστό στοιχείο χαμηλότερης όμως θερμοκρασίας από αυτό που θα προκαλούσε βλάβη σε έναν ενήλικα.

Τα περισσότερα περιστατικά συμβαίνουν σε παιδιά έως 5 ετών και ο λόγος είναι η περιέργειά τους να εξερευνήσουν τον “κόσμο” τους. Η έλλειψη γνώσης για τις συνέπειες της επαφής τους με ένα ζεστό αντικείμενο ή υγρό, η αδυναμία να θυμηθούν τις συμβουλές των γονέων τους και να εκτελέσουν κινήσεις με την απαραίτητη δεξιότητα σε συνδυασμό με το ανώριμο ακόμα νευρικό τους σύστημα που δεν επιτρέπει τη γρήγορη αντίδραση είναι οι κύριοι λόγοι που δεν είναι εύκολο να αποτραπούν τα εγκαύματα σε τόσο νεαρές ηλικίες. 

Η μικρή επιφάνεια του σώματός τους είναι άλλος ένας σημαντικός παράγοντας για εκτεταμένα εγκαύματα. Για παράδειγμα, εάν χυθεί μισό φλυτζάνι ζεστός καφές στο σώμα ενός ενήλικα η έκταση του δέρματος που θα πληγεί είναι πολύ μικρότερη απ’ ότι ενός μικρού παιδιού.  

Μέτρα προστασίας

Παρότι η κουζίνα και το μπάνιο αποτελούν τα πιο επικίνδυνα δωμάτια του σπιτιού, ατυχήματα μπορούν να συμβούν σε οποιονδήποτε χώρο.

Κουζίνα
Η κουζίνα αποτελεί ένα λούνα παρκ για τα παιδιά. Αντικείμενα με διαφορετικά σχήματα, φτιαγμένα από διαφορετικά υλικά που προκαλούν διαφορετικούς ήχους για ποικίλες χρήσεις εξάπτουν την περιέργεια και τη φαντασία τους. Επειδή, όμως, είναι δύσκολο να προλάβουν οι ενήλικες κάθε κίνησή τους,  καλό είναι να απομακρύνονται από τον χώρο αυτό όταν βρίσκονται σε λειτουργία συσκευές που θα μπορούσαν να προκαλέσουν εγκαύματα. Εάν δεν υπάρχει αυτή η επιλογή, τότε να τοποθετούνται όλα τα ζεστά αντικείμενα/συσκευές σε σημεία που δεν μπορούν να φτάσουν τα παιδιά και όχι στην άκρη του πάγκου, του τραπεζιού ή της ηλεκτρικής κουζίνας. Τα μικρότερα παιδιά μπορούν να βρίσκονται στην κουζίνα κοντά στους ενήλικες καθήμενα στο καρεκλάκι του φαγητού τους.

Μπάνιο
Η κύρια αιτία εγκαυμάτων στο χώρο του μπάνιου είναι η υψηλή θερμοκρασία του νερού. Οι γονείς δεν θα πρέπει να γεμίζουν τη μπανιέρα με νερό που ξεπερνά τους 38 βαθμούς Κελσίου. Απαραίτητο είναι να επιβλέπουν τα παιδιά τους όταν ανοίγουν τη βρύση είτε για να πλυθούν είτε για να παίξουν.

Λοιποί χώροι
Κάθε συσκευή που εκπέμπει θερμότητα θα πρέπει να καλύπτεται από προστατευτικά προκειμένου να μην μπορούν να την αγγίξουν τα παιδιά τόσο όσο βρίσκεται σε λειτουργία όσο και αμέσως μετά από τη χρήση της. Όσοι φροντίζουν παιδιά δεν πρέπει να  εφησυχάζουν όταν γυρίζουν τον διακόπτη στη θέση off, αφού για να μειωθεί η θερμοκρασία τους απαιτείται αρκετή ώρα. Η συμβουλή περιλαμβάνει κάθε συσκευή που χρησιμοποιείται για τη θέρμανση του σπιτιού, τα ηλεκτρικά σίδερα, τις πρέσες μαλλιών, κ.ά.

Απαραίτητη είναι, επίσης, η τοποθέτηση αναπτήρων και σπίρτων σε δυσπρόσιτα σημεία, όπως και φλυτζανιών με ζεστά ροφήματα. Ποτέ δεν πρέπει να αφήνονται στα τραπεζάκια του σαλονιού, ούτε σε ψηλότερα τραπέζια που καλύπτονται από υφάσματα. 

Αντιμετώπιση εγκαυμάτων

Η άμεση φροντίδα ενός εγκαύματος μειώνει τις πιθανότητες σοβαρών βλαβών. Εάν ένα παιδί καεί, ο δρ Στάμου συμβουλεύει τους γονείς:

1. Βγάλτε τα ρούχα του παιδιού ή ό,τι άλλο ακουμπά στο δέρμα που έχει καεί, εκτός εάν αυτό έχει κολλήσει επάνω του.
2. Μειώστε τη θερμοκρασία του εγκαύματος, τοποθετώντας το κάτω από τρεχούμενο δροσερό νερό (όχι παγωμένο) για 20 λεπτά. 
3. Εάν το έγκαυμα είναι σοβαρό και μικρής έκτασης τυλίξτε το με ειδικό επίθεμα για εγκαύματα και τηλεφωνήστε στον γιατρό ή στις πρώτες βοήθειες και ακολουθήστε τις οδηγίες που θα σας δοθούν. 
4. Εάν είναι σοβαρό και μεγάλης έκτασης τοποθετήστε μεμβράνη στην πληγείσα περιοχή, κρατήστε το παιδί ζεστό, και μεταφέρετέ το στο νοσοκομείο, το συντομότερο.

«Τα τελευταία χρόνια υπάρχει αλματώδης εξέλιξη στην αντιμετώπιση των εγκαυμάτων, αλλά παρά τις προσπάθειες των γιατρών οι πιθανότητες να αφήσουν σημάδια και ουλές είναι μεγάλες, εξέλιξη που επηρεάζει το παιδί τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά.

Η θεραπεία περιλαμβάνει ενυδάτωση, μασάζ και συμπίεση. Τα λέιζερ μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα που προκαλούν οι ουλές, περιλαμβανομένου του πόνου, του κνησμού, της ερυθρότητας, μέσω της διάσπασης του ιστού τους. Απαραίτητη είναι κατόπιν η προστασία από μολύνσεις και η καθημερινή ενυδάτωση, προκειμένου βελτιωθεί η ελαστικότητα και εν τέλει η κίνηση της περιοχής του σώματος που έχει υποστεί το έγκαυμα.

Οι θεραπείες αυτές είναι απολύτως ασφαλείς και ανεκτές από τα παιδιά, δεδομένου ότι πραγματοποιούνται υπό τοπική αναισθησία, και ιδιαίτερα  αποτελεσματικές», καταλήγει ο δρ Στάμου.