Ιδρώτας και καλοκαιρινή διατροφή: Το κρυφό μενού που απειλεί την επιδερμίδα
Αφορμή πυροδότησης χρόνιων δερματοπαθειών το καλοκαίρι μπορεί να γίνουν δύο συνθήκες άρρηκτα συνδεδεμένες με την εποχή: η εφίδρωση και η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών. Αιτίες είναι η διαφοροποίηση της χημικής σύστασης του σμήγματος και η διατάραξη του δερματικού φραγμού.
Αν και πολλοί θεωρούν ότι ο ιδρώτας είναι απλώς νερό, η πραγματική του σύνθεση αλλάζει ανάλογα με το διαιτολόγιο, με αποτέλεσμα πολλές φορές να μετατρέπεται σε λόγο ερεθισμών και φλεγμονών.
«Η έξαρση ορισμένων δερματοπαθειών τους θερμούς μήνες του χρόνου οφείλεται, ως επί το πλείστον, στην παρατεταμένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία και στη ζέστη. Πέραν αυτών των παραγόντων τελευταίες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση αλκοόλ, γλυκών ή υδατανθράκων καθιστά τον ιδρώτα ιδιαίτερα “επιθετικό”. Καταστρέφει, δηλαδή, το φυσικό προστατευτικό φιλμ του δέρματος, αφήνοντάς το απροστάτευτο απέναντι σε ερεθισμούς και μικρόβια», σημειώνει ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.
Οι δημοφιλέστερες καλοκαιρινές επιλογές και οι επιπτώσεις τους
Η απρόσμενη απειλή από τον βυθό
Τα οστρακοειδή και τα θαλασσινά φιγουράρουν πρώτα στη λίστα των υπόπτων για τις ξαφνικές δερματικές κρίσεις. Η εξήγηση κρύβεται στο πλούσιο ιώδιο που περιέχουν. Όταν το σώμα προσλαμβάνει υπερβολική ποσότητα από αυτό το στοιχείο, επιστρατεύει τους ιδρωτοποιούς και σμηγματογόνους αδένες για να το αποβάλει. Η συγκεκριμένη προσπάθεια προκαλεί φραγή και ερεθισμό στους πόρους, δημιουργώντας ένα φλεγμονώδες ξέσπασμα με μορφή σπυριών.
Η κατάσταση χειροτερεύει τις ζεστές ημέρες, καθώς ο ιδρώτας παγιδεύει τις εκκρίσεις στο πρόσωπο.
Το τίμημα των καλοκαιρινών κοκτέιλ
Τα αλκοολούχα ποτά ενοχοποιούνται, επίσης, για την επιδείνωση ορισμένων παθήσεων του δέρματος. Κατά τη διαδικασία επεξεργασίας του οινοπνεύματος, ένα ποσοστό της τάξεως του 10% αποβάλλεται από τους εκκρινείς ιδρωτοποιοιύς αδένες ως οξικό οξύ. Αυτή η όξινη ουσία, σμίγοντας με το αλάτι του ιδρώτα, αυξάνει το pH στην επιδερμίδα, με αποτέλεσμα να διαβρώνει την ευαίσθητη προστατευτική μεμβράνη.
Επειδή το αλκοόλ διευρύνει άμεσα τα αιμοφόρα αγγεία, η συγκεκριμένη αντίδραση, σε συνδυασμό με τον καύσωνα, εντείνει το έντονο κοκκίνισμα και την αίσθηση καύσου, ταλαιπωρώντας ιδιαίτερα όσους πάσχουν από ροδόχρου νόσο.
Αυτή η αγγειοδιαστολή και η εφίδρωση επιδεινώνει επίσης την ψωρίαση και το έκζεμα, εντείνοντας δραματικά την ανάγκη για κατευνασμό της φαγούρας. Κατά τη διάσπαση του οινοπνεύματος απελευθερώνονται μεγάλες ποσότητες ισταμίνης και ακεταλδεΰδης, οι οποίες ερεθίζουν τις νευρικές απολήξεις. Η διαδικασία αυτή αυξάνει τα επίπεδα των προφλεγμονωδών κυτοκινών, οδηγώντας σε έντονη απολέπιση και έξαρση των ψωριασικών πλακών.
Επιβαρυντική είναι η προσθήκη στα αλκοολούχα ποτά χυμού πορτοκαλιού ή τομάτας, διότι διεγείρουν το νευροαγγειακό σύστημα λόγω της ισταμίνης ή κινναμαλδεΰδης που περιέχουν. Το ίδιο ισχύει και για τα πικάντικα σνακ.
Η γλυκιά απειλή για την επιδερμίδα
Η αυξημένη κατανάλωση παγωτών, γρανιτών και επεξεργασμένων ζαχάρων κατά τους θερινούς μήνες μεταβάλλει ριζικά το δερματικό περιβάλλον. Αυτές οι επιλογές προκαλούν ταχύτατη άνοδο του σακχάρου στο αίμα και στην ενεργοποίηση του αυξητικού παράγοντα IGF-1.
Η εν λόγω διαδικασία ενισχύει τη συγκέντρωση γλυκόζης και γαλακτικού οξέος στις εκκρίσεις των ιδρωτοποιών αδένων, που θρέφει τα παθογόνα βακτήρια και τους μύκητες.
Συγχρόνως, οι σμηγματογόνες εκκρίσεις γίνονται πιο πυκνές και γεμάτες κορεσμένα λιπαρά οξέα. Το συγκεκριμένο παχύρρευστο υλικό, σμίγοντας με τον ερεθιστικό ιδρώτα, δημιουργεί ένα ιδανικό, ζεστό και υγρό μικροκλίμα για την υπερανάπτυξη του βακτηρίου Cutibacterium acnes. Ως εκ τούτου, η αποβολή υγρού από το δέρμα χάνει τον καθαρά θερμορυθμιστικό της ρόλο. Μεταμορφώνεται σε έναν μηχανισμό που συντηρεί τη φλεγμονή και μπλοκάρει τους πόρους, οδηγώντας στην εμφάνιση επώδυνων εξανθημάτων.
Οι κίνδυνοι από το ψητό κρέας και τα λουκάνικα
Οι προσκλήσεις για φαγητό στον κήπο ή τη βεράντα κυριαρχούν στις θερινές εξορμήσεις. Αγαπημένη διαδικασία είναι το ψήσιμο κρέατος και αλλαντικών στη σχάρα. Η υπερβολική λήψη ζωικού λίπους, όμως, διαταράσσει την υγεία της επιδερμίδας. Οι τροφές αυτές είναι φορτωμένες με κορεσμένα λιπαρά και λευκίνη. Το εν λόγω αμινοξύ κινητοποιεί εσωτερικές κυτταρικές διεργασίες, οι οποίες αναγκάζουν το δέρμα να εκκρίνει πλούσιο και εξαιρετικά πυκνό σμήγμα.
Συγχρόνως, το πολύ αλάτι στα αλλαντικά αφυδατώνει τον οργανισμό. Στην προσπάθεια αποβολής του πλεονάσματος μέσω των αδένων, ο παραγόμενος ιδρώτας περιέχει περισσότερα ιχνοστοιχεία και ηλεκτρολύτες. Αυτό το αλμυρό μείγμα, σμίγοντας με τις λιπαρές εκκρίσεις, εγκλωβίζεται στους πόρους εξαιτίας της ζέστης. Η εξέλιξη αυτή καταστρέφει την εξωτερική άμυνα του δέρματος, εντείνει τη φαγούρα και προκαλεί σοβαρά ξεσπάσματα σε όσους υποφέρουν από ψωρίαση, έκζεμα ή ακμή.
Όταν οι γεύσεις αλλάζουν την οσμή του σώματος
Η κακοσμία του ιδρώτα (βρωμιδρωσία), προκύπτει όταν τα μικρόβια της επιφάνειας του δέρματος αποδομούν τα συστατικά του. Το μενού των θερμών μηνών έχει τη δύναμη να μεταμορφώσει πλήρως το χημικό αποτύπωμα των αδένων.
Η συχνή λήψη φαγητών πλούσιων σε θείο, π.χ. σκόρδο, απελευθερώνει πτητικές θειούχες ενώσεις που μεταφέρονται κατευθείαν στους ιδρωτοποιούς αδένες. Λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, οι συγκεκριμένες ουσίες εξατμίζονται κατά την εφίδρωση, “χαρίζοντας” στο σώμα μια έντονη, διαπεραστική και άσχημη μυρωδιά, η οποία παραμένει ανθεκτική ακόμα και μετά τη εφαρμογή αποσμητικού.
Οδηγός προστασίας της επιδερμίδας
Η διατήρηση μιας υγιούς όψης κατά τους θερινούς μήνες βασίζεται σε μερικές απλές κινήσεις:
- Καθαρισμός: Άμεσο ξέπλυμα του σώματος με χλιαρό νερό μετά από έντονη εφίδρωση.
- Αντισηψία: Χρήση ήπιων προϊόντων καθαρισμού για τον περιορισμό των μικροβίων.
- Ενυδάτωση: Λήψη ενός ποτηριού νερού για κάθε μερίδα αλκοόλ που καταναλώνεται.
- Διατροφή: Προτίμηση σε φρούτα με χαμηλά σάκχαρα αντί για γλυκά, καθώς και επιλογή άπαχου λευκού κρέατος.