Dermadvance

Γιατί το δέρμα των παιδιών “διαμαρτύρεται” με το που χτυπάει το κουδούνι;

Η επιστροφή στις σχολικές αίθουσες συνοδεύεται ετησίως από κατακόρυφη αύξηση των δερματολογικών εξάρσεων στους ανηλίκους. Η ανατροπή του θερινού προγράμματος, οι προσδοκίες των γονέων και ο φόβος της αποτυχίας στις εξετάσεις δεν κλονίζουν μόνο τη νεανική ψυχολογία, αλλά αποτυπώνονται άμεσα στο σώμα. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, σχεδόν το ένα τέταρτο των μαθητών που πάσχουν από χρόνια προβλήματα στην επιδερμίδα παρουσιάζει παράλληλα συμπτώματα άγχους.

Η κατανόηση της αμφίδρομης επικοινωνίας μεταξύ εγκεφάλου και σώματος προσφέρει τη λύση για την ορθά δομημένη αντιμετώπιση τέτοιων εποχικών φαινομένων.

«Αυτός ο βιολογικός σύνδεσμος ερμηνεύεται από την κοινή εμβρυϊκή προέλευση, που μοιράζεται το νευρικό σύστημα με τον εξωτερικό ιστό του οργανισμού. Όταν ένα παιδί βιώνει έντονη νευρικότητα, ο οργανισμός ενεργοποιεί τον ορμονικό άξονα που διαχειρίζεται τις συνθήκες κινδύνου, εκκρίνοντας μεγάλες ποσότητες κορτιζόλης. Η παρατεταμένη ροή της συγκεκριμένης ουσίας στο αίμα μπλοκάρει τη σύνθεση απαραίτητων δομικών στοιχείων, όπως τα κεραμίδια, με αποτέλεσμα την κατάρρευση της φυσικής άμυνας της επιδερμίδας. Η επακόλουθη απώλεια υγρασίας αφήνει πίσω της ξηρότητα, κνησμό και ερεθισμούς, επιδεινώνοντας την ατοπική δερματίτιδα ή την ακμή, και ευνοώντας την εμφάνιση ψυχογενών συμπεριφορών», επισημαίνει ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

«Παράλληλα, η πνευματική κόπωση διεγείρει την απελευθέρωση νευροπεπτιδίων από τις νευρικές απολήξεις που καταλήγουν στην επιφάνεια του σώματος. Οι χημικές αυτές ουσίες προκαλούν αγγειοδιαστολή και προάγουν τη μετανάστευση φλεγμονωδών κυττάρων, εντείνοντας το αίσθημα του κνησμού. Αυτός ο φαύλος κύκλος υποσκάπτει την ποιότητα ζωής των μαθητών, επηρεάζοντας τόσο την καθημερινή τους συγκέντρωση όσο και τις ακαδημαϊκές τους επιδόσεις κατά τη διάρκεια της χρονιάς.

Κλινική εικόνα και στρεσογόνοι παράγοντες

Το έκζεμα παρουσιάζει άμεση εξάρτηση από τις συναισθηματικές μεταβολές του ατόμου. Η δυσκολία προσαρμογής σε μια καινούργια τάξη αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες για σοβαρή υποτροπή της συγκεκριμένης πάθησης. Η νόσος λειτουργεί επιβαρυντικά για τον εσωτερικό κόσμο των παιδιών, καθώς μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς διατρέχουν υπερδιπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν καταθλιπτική συμπεριφορά σε σύγκριση με τους υγιείς συνομηλίκους τους.

Στην εφηβική ηλικία, η ακμή αποτελεί την πιο διαδεδομένη φλεγμονώδη δερματική πάθηση, επηρεάζοντας τη συντριπτική πλειονότητα των νέων. Κατά τη διάρκεια των σχολικών διαγωνισμάτων, οι πιθανότητες εμφάνισης εντονότερων breakouts αυξάνονται κατά 23%. Η κορτιζόλη διεγείρει τη λειτουργία των σμηγματογόνων αδένων, γεγονός που, σε συνδυασμό με την αϋπνία λόγω μελέτης και την ασυνείδητη τάση των εφήβων να αγγίζουν το πρόσωπό τους, επιδεινώνει δραματικά την κλινική εικόνα.

Όταν η ψυχική πίεση ξεπερνά τα ανεκτά όρια, προκύπτουν συχνά και ψυχοδερματικές εκδηλώσεις, ως δικλίδες αποσυμπίεσης. Μια τέτοια κατάσταση είναι η τριχοτιλλομανία, κατά την οποία το παιδί ξεριζώνει ψυχαναγκαστικά τρίχες από το κεφάλι ή τα φρύδια του. Παρόμοια χαρακτηριστικά παρουσιάζει και η νευρωτική εκδορά, που αφορά το συνεχές ξύσιμο υγιών σημείων μέχρι την πρόκληση αιμορραγίας, καθώς και η ονυχοφαγία, που οδηγεί στην καταστροφή των νυχιών και των γύρω ιστών. Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των σημαδιών από τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς κρίνεται ζωτικής σημασίας για την αποφυγή μόνιμων ουλών.

Μέθοδοι θεραπείας και πρακτική διαχείριση στο σπίτι

Η ιατρική αποκατάσταση δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη συνταγογράφηση μιας τοπικής αλοιφής. Απαιτείται μια ολιστική βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση, η οποία βασίζεται στη στενή συνεργασία της οικογένειας με τον παιδίατρο και, αν κριθεί απαραίτητο, με ειδικούς ψυχικής υγείας.

Αρχικά, είναι απαραίτητη η τροποποίηση του τρόπου επικοινωνίας στο σπίτι. Επικριτικές εκφράσεις που προτρέπουν το παιδί να σταματήσει να ξύνεται ή να πειράζει τις βλάβες πρέπει να εξαλειφθούν, καθώς προκαλούν εκνευρισμό και εντείνουν μια ακούσια βιολογική απάντηση.

Η προσοχή πρέπει να στρέφεται στην εντατική φροντίδα της επιδερμίδας με καθημερινή χρήση μαλακτικών προϊόντων πλούσιων σε λιπίδια, ώστε να περιορίζεται η φλεγμονή και να ανακόπτεται η αφυδάτωση.

Για τον έλεγχο των ψυχαναγκαστικών κινήσεων, προτείνεται η εφαρμογή τεχνικών αντιστροφής συνηθειών, όπως η απασχόληση των χεριών με εναλλακτικά αντικείμενα κατά τη διάρκεια του διαβάσματος, ώστε να αποσυνδεθεί το άγχος από τον αυτοτραυματισμό. Τέλος, η ρύθμιση του βιολογικού ρολογιού με σταθερό πρόγραμμα ύπνου και η ενσωμάτωση ήπιας σωματικής άσκησης μειώνουν αποδεδειγμένα τα επίπεδα της κορτιζόλης, περιορίζοντας την ένταση των εξάρσεων.

«Η εισαγωγή αυτών των υγιεινών συνηθειών δρα προστατευτικά, σταθεροποιώντας τον επιδερμικό φραγμό πριν από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων. Η πρόληψη, μέσω της σωστής ενημέρωσης των κηδεμόνων, μειώνει την ανάγκη για επιθετικές φαρμακευτικές αγωγές στο μέλλον», σημειώνει ο δρ Στάμου.

«Η επιδερμίδα των παιδιών καθρεφτίζει πιστά τη συναισθηματική τους κατάσταση. Όταν παρατηρούνται ξαφνικές δερματικές υποτροπές που συμπίπτουν με τις σχολικές υποχρεώσεις, η έγκαιρη επίσκεψη στον δερματολόγο εξασφαλίζει την κατάλληλη καθοδήγηση, θωρακίζοντας τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία του μαθητή», καταλήγει.

 

Exit mobile version